Już od 1 października 2020 r. czynni podatnicy VAT zaczną składać nowy JPK_VAT, który będzie zawierał część deklaracyjną oraz ewidencyjną. W ramach nowego pliku JPK_VAT będą występować specjalne oznaczenia tzw. kody GTU dla dostawy niektórych towarów i świadczenia usług. Dla usług księgowych przewidziane zostało oznaczenie GTU_12.

Ustawodawca dokonał połączenie składanych dotychczas odrębnie informacji o prowadzonej ewidencji w formie JPK_VAT oraz deklaracji VAT-7/VAT-7K.

Zgodnie z nowymi rozwiązaniami, dotychczasowe deklaracje VAT-7 i VAT-7K i informacja o ewidencji zostaną zastąpione przez przesyłany łącznie jeden dokument elektroniczny JPK_VAT, w formie JPK_V7M (rozliczenie miesięczne) lub JPK_V7K (kwartalne).

Nowe pliki, będą obowiązkowo składać wszyscy podatnicy zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni za okresy od 1 października 2020 r. Co za tym idzie, za te okresy nie będzie już możliwości składania deklaracji VAT-7 i VAT-7K oraz ewidencji w inny sposób niż w formie nowego JPK_VAT.

Obowiązek oznaczania GTU

Jedną z nowości w ramach nowego pliku JPK_VAT są oznaczenia dla dostawy niektórych towarów i świadczenia usług (kody GTU_01 do GTU_13). Oznaczenia takie będą miały zastosowanie przy sprzedaży udokumentowanej fakturami.

Usługi o charakterze niematerialnym – usługi księgowe

Zgodnie z § 10 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia, przesyłana ewidencja powinna zawierać oznaczenia dotyczące m.in. świadczenia usług o charakterze niematerialnym – wyłącznie: doradczych, księgowych, prawnych, zarządczych, szkoleniowych, marketingowych, reklamowych, badania rynku i opinii publicznej, w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych. Dla wszelkich tych usług oznaczenie będzie jednakowe, tj. oznaczenie „12” (GTU_12).

W praktyce, w przypadku wykazywania powyższych usług w części ewidencyjnej nowego pliku JPK_VAT w polu GTU_12 trzeba będzie wpisywać wartość "1". Tak wynika z informacji podanych przez Ministerstwo Finansów. Pole pozostanie puste, w przypadku gdy dany towar lub usługa nie wystąpiły na dokumencie.

Resort finansów wskazał także, że „oznaczenia dostaw towarów i świadczenia usług nie dotyczą zbiorczych informacji o sprzedaży ewidencjonowanej przy użyciu kasy rejestrującej oraz zbiorczych informacji o sprzedaży nieudokumentowanej fakturami oraz nieobjętej obowiązkiem prowadzenia ewidencji sprzedaży przy użyciu tejże kasy. Oznacza to, że w przypadku usług księgowych, od 1 października 2020 r. będą one musiały być oznaczane w ewidencji VAT liczbą "12". A wypełniając część ewidencyjną nowego pliku JPK_VAT konieczne będzie wpisanie wartości "1" w polu GTU_12.

Definicje usług o charakterze niematerialnym – czyli usług księgowych

Gdzie szukać definicji pojęć na potrzeby oznaczenia GTU_12 - usług o charakterze niematerialnym? Ministerstwo Finansów udzieliło odpowiedzi na to pytanie, wyjaśniając, że w ustawie o podatku od towarów i usług, jak i w obowiązujących na jej podstawie rozporządzeniach brak jest definicji wymienionych w pytaniu usług o charakterze niematerialnym, które będzie należało oznaczać GTU_12. Zapis ten należy rozumieć względnie szeroko, uwzględniając faktyczną treść świadczonej usługi.

Pomocne w tym przypadku mogą być następujące przykłady:

1. doradcze (w tym doradztwo prawne i podatkowe, doradztwo związane z zarządzaniem): 62.02.01, 62.02.02, 66.19.91, 69.10.11, 69.10.12, 69.10.13, 69.10.14, 69.20.3, 70.22.11, 70.22.12, 70.22.13, 70.22.14, 70.22.15, 70.22.16, 70.22.3, 71.11.24, 71.11.42, 71.12.11, 71.12.31, 74.90.13, 74.90.15, 74.90.19

2. księgowe: 69.20.2

3. prawne: 69.1

4. usług szkoleniowych: 85

Estoński CIT jest nowym rozwiązaniem podatkowym mającym na celu poprawić sytuację na rynku oraz uatrakcyjnić polski rynek dla inwestorów. Koszt wprowadzenia tego CIT-u dla budżetu szacuje się na ok. 5 mld zł i wejdzie w życie od stycznia 2021 roku. Przy czym Ministerstwo Finansów podkreśla, że poniesione koszta należy traktować jako inwestycję w rozwój polskich firm i wzrost gospodarczy, a uszczuplone wpływy podatkowe dość szybko powinny się zwrócić.

Zostało ono pierwotnie wprowadzone w Estonii, z której doświadczeń Polska mogła korzystać przy konstruowaniu podatku. Dzięki temu można było wyeliminować dotychczasowe mankamenty. Firmy, które skorzystają z estońskiego CIT-u, nie muszą płacić podatku w miesięcznych ani kwartalnych zaliczkach, czy też przy rozliczeniu rocznym. Zapłacą go dopiero w momencie, kiedy zdecydują się przeznaczyć zysk na własne, a nie biznesowe cele. Inaczej mówiąc, dopóki spółka będzie przeznaczać zysk na inwestycje, rozwój i działalność badawczą, dopóty nie będzie musiała płacić podatku dochodowego.

Z rozwiązania tego będą mogły skorzystać mikro-, małe i średnie spółki kapitałowe, których przychody nie przekraczają 50 mln zł, a struktura firmy jest transparentna i prosta. Ich udziałowcami mogą być wyłącznie osoby fizyczne. Ponadto firma musi zatrudniać co najmniej trzech pracowników (oprócz udziałowców), wykazywać nakłady inwestycyjne oraz nie może posiadać udziałów w innych podmiotach.

Wymagana jest minimalizacja formalności przy rozliczeniu podatków i wprowadzenie jednej ewidencji dla celów podatkowych i rachunkowych zamiast dwóch odrębnych. Podatnik nie będzie musiał ustalać, co jest kosztem uzyskania przychodu, stosować podatku minimalnego ani tracić czasu na optymalizacje podatkowe. Zamiast tego ma się skupić na rozwijaniu swojego biznesu. 

Doświadczenia Estonii, Gruzji, a ostatnio także Łotwy pokazują, że te wpływy wracają do normy, a w długim okresie są nawet wyższe. Mówimy też o łączonym efekcie, który dotyczy podatku PIT i VAT, bo zwiększenie zdolności inwestycyjnych spółek. W dłuższej perspektywie nie będzie to rozwiązanie kosztowe, a wręcz przynoszące dodatkowe benefity dla całej gospodarki i budżetu.

Jeżeli sprzedaż dokumentowana jest paragonem, w którym kwota należności ogółem z danej sprzedaży nie przekracza kwoty 450 zł lub 100 euro, a nabywcą jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej i niebędąca podatnikiem VAT oraz rolnik ryczałtowy nieposiadający NIP, które dla tej transakcji nie posłużyły się numerem identyfikacji podatkowej, na żądanie tych podmiotów, Wnioskodawca nie tylko ma prawo, lecz obowiązek wystawienia faktury do paragonu dokumentującego tę sprzedaż. Tak uznał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji podatkowej z dnia 28-05-2020 r. Eksperci biją na alarm, że taka wykładnia stworzy lukę w przepisach, którą z pewnością wykorzystają oszuści podatkowi.

Chodzi o wymianę na fakturę paragonu z NIP nabywcy wystawionego na kwotę nieprzekraczająca wyżej wymienione sumy. Ministerstwo Finansów uważa, że taki paragon sam w sobie jest fakturą uproszczoną i dlatego uprawnia do odliczenia wykazanego na nim VAT naliczonego, podobnie jak zwykła faktura. Paragon z NIP nabywcy, opiewający na wyższą kwotę (np. 600 zł), nie jest traktowany jak faktura, choćby nawet uproszczona. Dlatego, chcąc odliczyć VAT, trzeba wystąpić do sprzedawcy o wymianę paragonu na fakturę. Pojawia się więc pytanie, czy paragon wystawiony na kwotę do 450 zł (czyli fakturę uproszczoną) również można wymienić na zwykłą fakturę?

W interpretacji z 28 maja dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że jest to możliwe. Przyznanie podatnikom prawa do takiej wymiany natomiast krytycznie ocenia Marcin Madej, doradca podatkowy w Nip-inspektor.pl, którego zdaniem może doprowadzić to do sytuacji, w której nieuczciwi podatnicy będą odliczać VAT naliczony zarówno z paragonów ze swoim NIP (czyli z faktur uproszczonych), jak i wystawionych na żądanie zwykłych faktur.

Przykładem może być następująca sytuacja:

Przedsiębiorca kupił w sklepie towar za 400 zł brutto. Dostał paragon ze swoim NIP. Skserował go i – zgodnie z najnowszym stanowiskiem dyrektora KIS – poprosił sprzedawcę o wymianę oryginału paragonu na fakturę. Następnie dwukrotnie odlicza VAT: raz na podstawie zachowanej kopii paragonu, drugi raz na podstawie zwykłej faktury.

Jak podkreślają eksperci w takim przypadku JPK_VAT nie pozwala na wykrycie tego typu nadużyć. Natomiast Wojciech Śliż, doradca podatkowy w GWW przyznaje, że niebezpieczeństwo wskazane w przykładach rzeczywiście może zaistnieć.

Konfederacja Lewiatan wnioskuje m.in. o wprowadzenie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów zaliczek i zadatków utraconych w związku z koronawirusem, skrócenie terminu wydawania interpretacji indywidualnych prawa podatkowego, a także ograniczenie obowiązków administracyjnych. Konfederacja docenia dotychczasową pomoc dla przedsiębiorców, którą uruchomił nasz rząd w ramach tarczy antykryzysowej. Jednak jest ona w dalszym ciągu niezadowalająca. Wiele firm oczekuje zmian w prawie podatkowym, które pozwolą im się dostosować do nowej rzeczywistości. Wiele firm walczy o przetrwanie i oczekuje przemyślanych oraz szybkich decyzji rządu. Lewiatan proponuje zmiany w podatkach, które pomogą firmom przetrwać kryzys i uratować tysiące miejsc pracy.

Postulaty Lewiatana

1. Wprowadzenie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów zaliczek i zadatków utraconych w związku z pandemią

2. Odstąpienie od pobierania zaliczek uproszczonych w podatkach dochodowych

3. Przekazanie do swobodnego dysponowania przez przedsiębiorcę środków zablokowanych na kontach VAT

4. Skrócenie terminu wydawania interpretacji indywidualnych prawa podatkowego

5. Odroczenie do 1 stycznia 2021 r. wejścia w życie nowego pliku JPK_VAT

6. Wstrzymanie poboru tzw. podatku minimalnego z tytułu własności środka trwałego

7. Wyłączenie negatywnych skutków podatkowych w przypadku zmiany umowy leasingu w związku z koronawirusem

Ministerstwo Finansów przypomina, że podstawą weryfikacji wniosków i oświadczeń wpływających na przyznanie subwencji i jej wysokość w ramach Tarczy Antykryzysowej są rejestry publiczne (KAS, ZUS). Podstawą weryfikacji wniosków i oświadczeń wpływających na przyznanie subwencji i jej wysokość w ramach Tarczy Finansowej, oferowanej przez Polski Fundusz Rozwoju (PFR), są rejestry publiczne (Krajowej Administracji Skarbowej, ZUS).

Z pomocy będą mogły skorzystać firmy, których m.in. obroty spadły w związku z COVID-19 po 1 lutego 2020 r. o co najmniej 25 proc. w dowolnym miesiącu, w porównaniu do poprzedniego miesiąca lub analogicznego okresu roku ubiegłego.

Dla podatników podatku od towarów i usług, niezbędna do otrzymania subwencji informacja o obrotach będzie pochodzić z deklaracji VAT, która zostanie pozytywnie zweryfikowana przez Ministerstwo Finansów i Krajową Administrację Skarbową.

W przypadku VAT-7 bądź VAT-7K chodzi o sumę pól:

10 – Dostawa towarów oraz świadczenie usług na terytorium kraju, zwolnione od podatku

11 – Dostawa towarów oraz świadczenie usług poza terytorium kraju

13 – Dostawa towarów oraz świadczenie usług na terytorium kraju, opodatkowane stawką 0%

15 – Dostawa towarów oraz świadczenie usług na terytorium kraju, opodatkowane stawką 5%

17 – Dostawa towarów oraz świadczenie usług na terytorium kraju, opodatkowane stawką 7% albo 8%

19 – Dostawa towarów oraz świadczenie usług na terytorium kraju, opodatkowane stawką 22% albo 23%

21 – Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów

22 – Eksport towarów

31 – Dostawa towarów oraz świadczenie usług, za których podatnikiem jest nabywca zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 7 lub 8 ustawy

Czy pamiętasz o sprawdzeniu swojego numeru mikrorachunku podatkowego przed wyznaczonym terminem płatności? Możesz w każdej chwili sprawdzić go na stronie podatki.gov.pl lub w dowolnym urzędzie skarbowym. Jak donosi Resort finansów, odnotowano blisko 6 mln odwiedzin na stronie generatora oraz blisko 2,5 mln wygenerowanych mikrorachunków.

Indywidualny rachunek podatkowy, czyli tzw. mikrorachunek podatkowy, służy do wpłat podatków PIT, CIT i VAT (z wyłączeniem karty podatkowej, VAT-14, VAT w imporcie). Na mikrorachunek podatkowy wpłacisz także odsetki za zwłokę powstałe od zaległości podatkowych w PIT, CIT i VAT oraz koszty upomnienia.

Numer mikrorachunku można sprawdzać dowolną ilość razy na wspomnianej już stronie podatki.gov.pl, za każdym razem otrzymując dokładnie ten sam numer mikrorachunku, który został nadany wyłącznie tobie. Aby wygenerować mikrorachunek niezbędne jest podanie identyfikatora podatkowego. Jeśli jesteś osobą fizyczną i nie prowadzisz działalności gospodarczej lub nie jesteś zarejestrowanym podatnikiem VAT, Twoim identyfikatorem będzie numer PESEL. W przypadku gdy prowadzisz działalność gospodarczą lub jesteś podatnikiem VAT lub jesteś płatnikiem podatków, składek na ubezpieczenie społeczne i / lub zdrowotne Twoim identyfikatorem będzie NIP.

Z numeru NIP skorzystasz także, gdy pracujesz na umowę o pracę i zatrudniasz nianię lub ogrodnika, za których opłacasz składki ZUS.

W kontaktach z urzędem skarbowym posługuj się tylko jednym, właściwym identyfikatorem podatkowym i wpłacając podatki na ten jeden mikrorachunek podatkowy.

Uszczelnienie podatków przynosi zamierzony efekt, w ostatnich latach dynamicznie wzrosły dochody polskiego budżetu. W okresie od 2015 do 2018 roku wpływy z tytułu podatków dochodowych PIT i CIT wzrosły o ponad 30%, ich zdecydowany przyrost nastąpił w roku 2018 r. - odpowiednio 16,8%. Dzięki temu nasze państwo może realizować swoje cele gospodarcze i społeczne, do których możemy zaliczyć zwiększanie innowacyjności gospodarki czy wspierania rodziny. Dodatkowo uszczelnienie podatków wyrównuje warunki konkurencji między przedsiębiorcami.

 Już w pierwszych siedmiu miesiącach bieżącego roku dochody z PIT okazały się rekordowe i wyniosły 36 mld zł (wzrost o 13%). Natomiast z tytułu CIT budżet zyskał 25 mld zł (wzrost o 20%). Wyższe przychody z PIT to m.in. efekt bardzo dobrej sytuacji na rynku pracy i wzrostu wynagrodzeń. Dzięki temu możliwe było wprowadzenie takich zmian jak zerowy PIT dla młodych czy obniżenie stawki z 18% do 17%.

Natomiast dochody z tytułu VAT w latach 2015-2018 przyrosły o 42%. Do końca lipca tego roku były one rekordowe i przekroczyły wartość 100 mld zł (wzrost o ok. 7%). Również w tym przypadku wzrost wpływów to efekt szeregu, wzajemnie uzupełniających się, działań uszczelniających.

Wartym podkreślenia źródłem, zasilającym budżet okazała się również akcyza. W latach 2015-2018 zysk z tego tytułu wzrósł o 14%. Jest to zasługa związana ze wzrostem gospodarczym, zwiększonym popycie na paliwa ciekłe oraz ograniczeniem szarej strefy w handlu paliwami, dzięki czemu w Polsce wzrosła legalna sprzedaż paliw. 

Już od 1 września bieżącego roku zacznie funkcjonować jeden elektroniczny wykaz podatników VAT tzw. biała lista podatników VAT (white list). Wykaz ten ma być prowadzony przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej i znajdą się w niej podmioty zarejestrowane jako czynni lub zwolnieni podatnicy VAT oraz podmioty, w odniesieniu do których naczelnik urzędu skarbowego nie dokonał rejestracji albo które wykreślił z rejestru jako podatników VAT. Wykaz ten będzie udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej Ministra Finansów. Efektem white listy jest przede wszystkim stworzenie nowoczesnego, łatwo dostępnego, online  automatycznie rejestru, który umożliwia sprawdzenie, czy dany podmiot na chwilę przeprowadzanej transakcji jest zarejestrowanym podatnikiem i jaka jest jego historia. 

W rozmowie z infor.pl dyrektor Departamentu Podatku od Towarów i Usług Wojciech Śliż oraz jego zastępca Zbigniew Makowski z Ministerstwa Finansów przybliżyli nam nowe przepisy.

Jakie dane będzie zawierała baza white list?

Jak powiedział Zbigniew Makowski, będzie to lista scalająca to, co mamy obecnie, czyli możliwość sprawdzenia statusu podatników, listę wykreślonych i listę niezarejestrowanych podatników. Wszystko to zostanie scalone w jedną listę, uzupełnione o funkcjonalność sprawdzania podatników zarejestrowanych, dając ich pełną historię VAT-owską, czyli od kiedy są zarejestrowani, adres, nazwę, daty wykreśleń, przywróceń, w ten sposób podatnik sprawdzający swojego kontrahenta będzie miał pełną wiedzę o tym, co się z jego kontrahentem działo na przestrzeni czasu.

Od kiedy lista będzie dostępna? 

Od 1 września 2019 roku lista wejdzie w zakres możliwości sprawdzania i weryfikacji kontrahentów, natomiast od 1 stycznia 2020 roku dojdą obowiązki związane z płatnościami na rachunki ujawnione w tym wykazie.

Jakie korzyści oraz ułatwienia dla podatników wiążą się z powstaniem tej bazy?

Wojciech Śliż dyrektor departamentu potwierdził, iż podstawą systemu VAT-owskiego jest posiadanie właściwej bazy podatników. Najlepiej pokazuje to przykład, co się wydarzyło na przełomie lat 2016-2018, kiedy okazało się, że z bazy podatników zarejestrowanych ubyło prawie 300 tys. podatników. Okazało się, że te 300 tys. podatników nie powinno posiadać statusu podatnika VAT, z różnych przyczyn. Z punktu widzenia kontrahentów istotne jest, żeby mieć wiedzę, jakie były powody wykreślenia z listy podatników. Większość tych wykreśleń dotyczyła zawieszenia działalności i dość istotna jest informacja o tym, że z jakichś twardych powodów, problemów z podatkami ktoś został historycznie wyrejestrowany i stara się zostać kontrahentem innego podatnika. 

Czy korzystanie z danych podatników VAT zawartych w bazie, w tym rachunku bankowego podatnika, zapewnia bezpieczeństwo przedsiębiorcom?

Tak, z pewnością w istotny sposób zapewnia. Chodzi o sprawdzenie, które będzie można wykonać bardzo prosto i które czasami może przynieść zaskakujące i nieoczekiwane odkrycia. W takiej sytuacji przedsiębiorca będzie miał jeszcze czas, by zastanowić się nad dokonaniem płatności.

Jak często dane w bazie będą aktualizowane?

Baza będzie aktualizowana codziennie.

Podatnicy mają prawo do odliczenia VAT naliczonego wykazanego na otrzymanych fakturach również w sytuacji, gdy będą one archiwizowane wyłącznie w formie elektronicznej. W takim przypadku podatnicy mają obowiązek przechować faktury w podziale na okresy rozliczeniowe, w sposób zapewniający łatwe ich odszukanie, zapewniając tym samym ich autentyczność pochodzenia , integralność i czytelność tych faktur od momentu ich otrzymania do czasu, w którym upływa termin przedawnienia zobowiązania podatkowego. Co więcej, podatnicy muszą umożliwić organom podatkowym bezzwłoczny dostęp on-line do faktur, pobór i przetwarzanie danych w nich zawartych.

Forma elektronicznego przechowywania dokumentów pozwoli np. na żądanie organu podatkowego na bezzwłoczny dostęp online do przechowywanych w formie elektronicznej dokumentów księgowych, a także umożliwi ich natychmiastowy pobór oraz przetwarzanie danych z nich wynikających. Faktury będą mogły zostać przedłożone na wezwanie organu podatkowego na dwa sposoby: poprzez udostępnienie dokumentu w formie elektronicznej lub wydruku dokumentu z elektronicznego archiwum.

Przechowywanie faktur VAT w kraju i za granicą

Na podstawie art. 112a ust. 2 ustawy o VAT, podatnicy posiadający siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju są również zobowiązani do przechowywania faktur na terytorium kraju. Jednakże zgodnie z art. 112a ust. 3 i ust. 4 ustawy o VAT nie trzeba stosować tego wymogu, jeżeli faktury są przechowywane poza terytorium kraju w formie elektronicznej w sposób umożliwiający administracji skarbowej, za pomocą środków elektronicznych, dostęp on-line do tych faktur.

Odliczanie VAT z faktur archiwizowanych tylko elektronicznie

Przytoczymy jedną z wielu interpretacji indywidualnych Dyrektora KIS potwierdzających brak przeszkód dla realizacji prawa odliczania VAT z faktur archiwizowanych elektronicznie:

- interpretacja indywidualna z 3 lipca 2018 r., sygn. nr 1462-IPPP2.4512.150.2017.1.IZ, w której organ wyraził pogląd, iż „W świetle przytoczonych przepisów i przedstawionych okoliczności sprawy należy stwierdzić, że faktury VAT przechowywane przez Spółkę w formie elektronicznej w ramach opisanej procedury archiwizowania - przy zapewnieniu autentyczności pochodzenia, integralności treści i czytelności tych dokumentów - będą potwierdzały jej prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wykazanego w nich, w zakresie, w jakim nabyte towary i usługi będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, z zastrzeżeniem art. 88 ustawy o VAT.”

Poczynając od 2018 roku mikroprzedsiębiorcy zostali objęci obowiązkiem comiesięcznego składania sprawozdania w postaci plików JPK_VAT. Od 1 lipca 2018 r. Dodatkowo nałożony został na nich jeszcze jeden obowiązek, w postaci przekazywania na żądanie Urzędu Skarbowego również dodatkowych plików.

Dodatkowe pliki JPK

Z początkiem lipca obowiązek przekazywania na żądanie US plików JPK zawierających m.in. dane o fakturach czy księgach rachunkowych, został rozszerzony na wszystkich podatników. Do 30 czerwca bieżącego roku obowiązywał on tylko największe przedsiębiorstwa. Nowe przepisy dają Fiskusowi uprawnienia do żądania od przedsiębiorców przesłania JPK w dowolnym momencie.

JPK na żądanie obejmuje:

1. Księgi rachunkowe (JPK_KR),

2. Wyciąg bankowy (JPK_WB),

3. Magazyn (JPK_MAG),

4. Faktury VAT (JPK_FA),

5. Podatkowa księga przychodów i rozchodów (JPK_PKPIR),

6. Ewidencja przychodów (JPK_EWP).

Jak podało MF, nie ma aktualnie planów na kolejne rozszerzenia struktury JPK, choć niewykluczone, że w przyszłości zajdzie potrzeba aktualizacji bądź dokonania zmian przy przekazywaniu JPK.

Kiedy fiskus może wezwać o dodatkowe JPK?

Zgodnie z nowymi regulacjami, organ podatkowy może zażądać przekazania JPK w przypadku kontroli podatkowej, czynności sprawdzających, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Podatnicy natomiast przekazują księgi podatkowe i dowody księgowe, które nie podlegają korektom. Dokładny termin na przekazanie danych będzie określany w wezwaniu. Przepisy przewidują również możliwość wniesienia do organu prośby o wydłużenie terminu. Podatnicy nie są narażani na konsekwencje wynikające z niedostarczenia do organu plików JPK w terminie. Niemniej jednak podmiot, który bez uzasadnienia odmówi udostępnienie JPK, zagrożony będzie karą, której wysokość może wynieść do 2800 zł.

W jaki sposób przekazać można pliki JPK?

Można to zrobić na kilka sposobów:

1. Za sprawą aplikacji Klient JPK 2.0, która służy do generowania i wysyłania JPK,

2. Za pomocą aplikacji e-mikrofirma,

3. Przekazać np. na pendrive, karcie pamięci, płycie CD/DVD lub innym nośniku danych,

4. Utworzyć strukturę JPK przy pomocy uaktualnianego programu księgowego lub dowolnej

z komercyjnych aplikacji on-line.

Jeśli podatnik wytwarza dowody księgowe w formie papierowej – przekazuje je w formie papierowej bez obowiązku przetworzenia ich na format JPK. W takim przypadku czynności sprawdzające lub kontrola mogą trwać przez dłuższy okres czasu.

W dniu 8 listopada 2017 r. w Sejmie odbyła się debata nad sprawozdaniem Komisji Finansów Publicznych dotycząca rządowego projektu nowelizacji ustawy o VAT. Wszystkie kluby poselskie opowiedziały się za wprowadzeniem w VAT mechanizmu podzielonej płatności (ang. split payment).

Jak podkreślił sprawozdawca komisji Piotr Uściński, mechanizm podzielonej płatności jest nowatorskim sposobem ograniczenia patologii polegającej na wyłudzeniach VAT z użyciem tzw. znikających podatników. Wytłumaczył przy tym, że rozwiązanie to opiera się o zmianę technologii w systemie rozliczeń międzybankowych i umożliwi podatnikowi zapłatę swojemu kontrahentowi faktury VAT w dwóch strumieniach finansowych: w strumieniu netto i w strumieniu VAT.

Określił, że kwota netto będzie dostępna dla kontrahenta w tradycyjny sposób bez ograniczeń, aczkolwiek VAT będzie wpływał na specjalnie dedykowane temu konto, a podatnik miałby ograniczone możliwości dysponowania znajdującymi się tam kwotami. Pieniędzmi z tego konta będzie można płacić VAT poddostawcom - na ich rachunki VAT – bądź regulować zobowiązanie VAT w rozliczeniach z fiskusem. Z takiego rachunku nie będzie można ukraść pieniędzy, więc będzie to koniec tzw. karuzeli VAT-owskiej.

Mimo, że przewidziany w projekcie mechanizm będzie dobrowolny, projekt wprowadza pewien system zachęt, skłaniający przedsiębiorców do korzystania z niego, zwłaszcza w przypadkach, w których przedsiębiorca może mieć wątpliwości co do uczciwości swojego kontrahenta. Taką zachętą będzie przyspieszony do 25 dni zwrot VAT, brak stosowania sankcji w VAT i zwolnienie z odpowiedzialności solidarnej. 

Zdaniem rządu efektem tych zmian było by przede wszystkim uszczelnienie systemu VAT, zwiększenie pewności obrotu gospodarczego i poprawa pozycji konkurencyjnej uczciwych przedsiębiorców. Ministerstwo Finansów szacuje, że już w 2019 r. powinny one przynieść budżetowi ok. 2 mld zł.

Sylwester Tułajew z PiS podczas debaty zwracał uwagę, jak ważne jest podejmowanie kolejnych ustaw, które mają na celu uszczelnienie systemu podatkowego, że należy uszczelnić system podatkowy, aby pieniądze publiczne nie były rozkradane. Wykazał, że według niektórych wyliczeń luka w 2015 r. mogła wynieś aż 42 mld zł, co stanowi 2,5 proc. polskiego PKB. Jego zdaniem przeciwdziała to nadużyciom i oszustwom podatkowym oraz wyeliminuje ryzyko znikania podatników wraz z zapłaconym im przez kontrahentów, a nieodprowadzonym podatkiem VAT. 

Włodzimierz Nykiel z (PO) dodał, że mechanizm podzielonej płatności może być skutecznym środkiem walki z uchylaniem się opodatkowania podatkiem od towarów i usług, choć przyznał, że split payment może zmniejszyć płynność finansową przedsiębiorców. Dostawca towaru bądź usługi będzie mógł swobodnie dysponować jedynie kwotą netto otrzymanej należności, natomiast kwota podatku będzie zamrożona na odrębnym rachunku VAT.

Posłowie innych partii zwrócili również uwagę, że split payment może ograniczyć płynność finansową podmiotów rozliczających w ten sposób swoje należności, ponieważ nie będą one mogły dysponować własnymi środkami zgromadzonymi na wyodrębnionym rachunku VAT. Poza tym w wyniku wprowadzenia podzielonej płatności przedsiębiorstwa mogą być zmuszone do poniesienia dodatkowych kosztów związanych z koniecznością zaciągnięcia kredytu na pokrycie ubytków płynności. Niemniej jednak wszyscy poparli projekt.

Na razie projekt nie wymaga unijnej "derogacji", ale gdyby wobec niektórych branż mechanizm podzielonej płatności miał być obowiązkowy, wówczas taka derogacja byłaby konieczna. Ponieważ do projektu zgłoszono poprawki, trafił on ponownie do komisji. 

W 2017 roku wejdą w życie nowe zasady prowadzenia ewidencji VAT, min. w zakresie rejestru zakupów. Wiele wskazuje na to, że w pewnej grupie podatników wymusi to modyfikację dotychczas stosowanych zasad w tym konieczność wprowadzenia dużych zmian w zasadach prowadzenia rejestrów podatkowych na potrzeby podatku od towarów i usług.

Póki co rodzą się wątpliwości co powinno znaleźć się w nowym roku w rejestrze tychże zakupów - faktura czy każda transakcja? Również nie wiadomo do końca, jak interpretować zmianę jakiej ulegnie brzmienie art. 109 ust. 3 ustawy o VAT dotyczącą pozycji „inne dane służące identyfikacji poszczególnych transakcji”. 

Jak duże będą zmiany? Od 1 stycznia 2017 r. w dalszym ciągu prawodawca nie będzie narzucał wzoru ewidencji podatkowych na potrzeby VAT, niemniej jednak modyfikacji ulegnie zakres danych, jakie podatnicy uwzględniać będą w takich rejestrach. Czynni podatnicy VAT nadal będą obowiązani do prowadzenia ewidencji zawierającej dane niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej, a także informacji podsumowującej. 

Nowe sporne brzmienie w nowej odsłonie - ewidencja VAT powinna zawierać:

- Dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania,

- Wysokości kwoty podatku należnego, korekt podatku należnego,

- kwoty podatku naliczonego obniżającej kwotę podatku należnego, korekt podatku naliczonego,

- Kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu, a także

- Inne dane służące identyfikacji poszczególnych transakcji, w tym numer, za pomocą którego kontrahent jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej.

Zauważalny jest tutaj brak precyzji, bowiem wystąpić może problem związany nie tylko z obowiązkiem stosowania struktury JPK_FA do faktur zakupowych, ale również powinności prezentowania ich w podziale na poszczególne pozycje. Problem stanowi to, że prawodawca oczekuje, iż podatnicy będą zamieszczali w ewidencji „inne dane służące identyfikacji poszczególnych transakcji”, nie precyzując przy tym, że chodzi tutaj wyłącznie o rejestr sprzedaży. Można więc obawiać się, że resort finansów będzie oczekiwał obowiązkowo szczegółowych danych zakupowych w ewidencji VAT (również w JPK_VAT).

Już od 1 września do systemu prawa podatkowego dołączy nowa ustawa o podatku od sprzedaży detalicznej. Przedmiotem opodatkowania nowego podatku będzie nadwyżka przychodu ze sprzedaży detalicznej czyli ok. 17 mln zł miesięcznie. Do tej sumy wliczono zarówno pełne należności ze sprzedaży, a także zaliczki, raty, zadatki oraz przedpłaty, a więc sumy otrzymywane często przed wydaniem towaru. Nie wlicza się natomiast należny VAT.

Z założenia nowej ustawy podatek „detaliczny” powinien wyrównać szanse mniejszym, polskim przedsiębiorcom, którzy konkurują od wielu lat z ogromnymi firmami handlowymi. W uzasadnieniu do projektu tej ustawy wyraźnie zaznaczono również cel zarobkowy dla budżetu państwa. Do złożenia z tytułu tego podatku deklaracji oraz jego zapłaty w urzędzie skarbowym zobowiązany będzie przedsiębiorca prowadzący sprzedaż detaliczną czyli:

- osoby prawne, zwłaszcza kapitałowe spółki prawa handlowego

- jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, np. osobowe spółki handlowe

- osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą i zarejestrowane w CEIDG. 

Sama treść ustawy o podatku od detalu nie precyzuje podatnika, ale w uzasadnieniu do niej zaznaczono, że podatnikiem będą także sieci handlowe, jak i przedsiębiorcy niezaliczający się do sieci handlowych. Jako „sieć handlową”projekt nowej ustawy określa również franczyzodawcę oraz sprzedawców detalicznych upoważnionych tudzież zobowiązanych do korzystania z marki handlowej przez franczyzodawcę. 

Tak jak w przypadku VAT-u okresem rozliczeniowym będzie miesiąc, natomiast termin złożenia deklaracji za dany miesiąc będzie mijał z dniem 25-tym miesiąca następnego. Obowiązek podatkowy będzie miał miejsce z chwilą osiągnięcia w danym miesiącu przychodu przekraczającego 17 mln zł i dotyczyć będzie przychodu osiągniętego od tej chwili do końca miesiąca.

Podatek od sprzedaży detalicznej będzie miał charakter progresywny. Obowiązywać będą następujące stawki podatku:

0,8% od nadwyżki przychodu (przedział od 17 mln zł do 170 mln zł miesięcznie),

1,4% od nadwyżki przychodu (przy sprzedaży przekraczającej 170 mln zł miesięcznie).

Ustawa nie obejmuje opodatkowania sprzedaży detalicznej, czyli energii elektrycznej, gazu ziemnego oraz ciepła i wody dostarczanych do konsumentów, a także środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, leków oraz wyrobów medycznych, refundowanych bądź finansowanych w całości lub w części ze środków publicznych. To samo tyczy się sprzedaży detalicznej dokonywanej przez Internet.

Już od 1 czerwca bieżącego roku podwyższeniu ulegnie wysokość minimalnej całkowitej wartości zakupów, przy której podróżni spoza UE mogą żądać zwrotu podatku od towarów i usług (VAT) w tak zwanym systemie TAX FREE. Dotychczasowa kwota wzrośnie o 100 zł i wynosić będzie nie 200, a 300 zł.

W tym przypadku, by uzyskać zwrot VAT z tytułu zakupu towarów w Polsce wywożonych przez podróżnych z państw trzecich, należy dokonać ich zakupu w kwocie nie mniejszej niż 300 zł. Kwota ta powinna wynikać z dokumentu TAX FREE wystawionego przez sprzedawcę, do którego powinien zostać dołączony paragon z kasy rejestrującej sprzedaż.

Wszystkie zakupy podróżnych, które miały miejsce przed datą 1 czerwca 2016 roku, do zwrotu uprawniać będzie kwota dotychczasowa, czyli 200 zł.

Podstawa prawna na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 kwietnia 2016 r. w sprawie minimalnej łącznej wartości zakupów, przy której podróżny może żądać zwrotu podatku od towarów i usług (Dziennik Ustaw poz. 500).

Źródło informacji: Ministerstwo Finansów

Według obecnego wiceministra finansów Jarosława Nenemana (odpowiedzialnego za kwestię podatków), wyłudzenia VAT stanowią dość poważny problem w obszarze podatków. Dla porównania przytacza niepodważalne fakty, że za sfałszowanie banknotów oszustowi grozi kara więzienia od 5 do 25 lat, a za wystawienie faktury, od której nie zostanie odprowadzony VAT, w ogóle nie grozi więzienie.

Wiceminister uważa, że nasz system ma lukę dotyczącą handlu wewnątrzwspólnotowego, w którym funkcjonuje mechanizm ułatwiający przestępcom na swobody przepływu kapitału. Ministerstwo chce poradzić sobie z tym problemem, korzystając z możliwie najlepszych rozwiązań innych krajów, ale póki co skutecznego remedium na zaistniały problem jeszcze nie ma.

Jakie byłyby to rozwiązania?

- Wprowadzenie centralnej bazy faktur (co może zająć jeszcze kilka lat)

- Miesięczne rozliczanie VAT dla niektórych podatników w obszarach tak zwanych wrażliwych. Najgorzej jest w przypadku rozliczania kwartalnego (tzw. słup - osoba fizyczna wykorzystana przez przestępce do oszustw gospodarczych). Taka osoba w świetle obowiązującego prawa może działać bezkarnie przez półtora kwartału. W tym czasie niewiele można zrobić, bowiem nie można nakazać zapłaty podatku, skoro nie minął jeszcze termin na złożenie deklaracji i rozliczenie podatku. 

- Wprowadzenie sankcji w przypadku dokonania transakcji gotówkowej na sumę powyżej 15 tys. euro. Na dzień dzisiejszy istnieje obowiązek płatności bezgotówkowej powyżej tej sumy, jednakże brakuje sankcji za jego niedopełnienie, a jest to konieczne.

Rozważana jest również zmiana zasad rejestracji i zawieszania rejestracji podatników VAT-UE.

Ministerstwo finansów pracuje nad uszczelnieniem przepisów, lecz często walka z przestępczością związaną z VAT wykracza poza kompetencje ministra finansów. Dzięki współpracy z prokuraturą, policją i MSW udało się zmienić podejście prokuratury do takich spraw, a to może doprowadzi do zmian w przepisach prawa karnego.

 Przypomnijmy, że według propozycji Ministerstwa Finansów (planowanej już w poprzednim roku) ustawa o podatku od towarów i usług oraz Prawa zamówień publicznych zakładać miała między innymi poszerzenie o nowe grupy towarów, listy towarów wrażliwych wedle, których stosowany byłby mechanizmu odwróconego obciążenia. Taki, w którym to podatek zamiast sprzedawcy rozliczałby nabywca. W jednym natomiast przypadku danej grupy towarów nie stosowano by mechanizmu odwróconego VAT, gdy sprzedaż w poszczególnym dniu jednego nabywcy nie przekraczałaby wartości 20 tysięcy zł bez podatku.  

O jakich grupach towarów jest mowa?
Między innymi telefony komórkowe, laptopy, notebooki, konsole do gier oraz wyroby ze stali o tych samych właściwościach, co inne wyroby objęte mechanizmem odwróconego obciążenia.Krótko mówiąc celem przygotowanego przez resort finansów projektu nowelizacji ustawy jest łatwiejsza walka z nadużyciami podatkowymi lub oszustami podatkowymi, jaka ma miejsce w obrocie surowcami i elektroniką, a także pełniejsze dostosowanie polskich przepisów o VAT do prawa unijnego. 

Z najnowszych informacji wynika, że w projekcie zaproponowano:

• Kilkakrotne podwyższenie wysokości kaucji gwarancyjnej, która ma zapewnić lepszą ochronę interesów budżetu państwa oraz uczciwych podatników.
• Składane przez sprzedawców informacji podsumowujących dla transakcji objętych mechanizmem odwróconego VAT na podstawie, których będzie można sprawdzić, czy nabywcy wywiązali się z obowiązku rozliczenia podatku.
• Rozszerzenie listy towarów wrażliwych o srebro i platynę w postaci surowca lub półproduktu.

Na zmianach, które mają wejść w życie 1 kwietnia 2015 r. skorzystają przede wszystkim uczciwi przedsiębiorcy, borykający się ze skutkami działań nieuczciwej konkurencji.